حادثه تلخ ۱۵ خرداد روایتی است از مبارزه علیه کفر و بی ایمانی که لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی سرآغاز آن بود و نهضت خمینی را به نهضت حسینی(ع) وصل کرد.
کد خبر: ۶۱۵۷۲۵
تاریخ انتشار: ۱۵ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۹:۱۳ 05 June 2018

 

به گزارش تابناک قم، «سال‌ها می‌گذرد، حادثه‌ها می‌آید/ انتظار فرج از نیمه خرداد کشم»؛ این بیتی از شعر بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران است که می‌توان در بخش‌های گوناگونی آن را مورد تحلیل قرار داد که تداعی حادثه خونین ۱۵ خرداد یکی از همان تحلیل‌هاست.

۱۵ خرداد، واقعه‌ای که بخشی از تاریخ ایران و تقویم این کشور را به خود اختصاص داده و نشان از رشادت‌هایی دارد که مردم این کشور برای آزادی از چنگال چپاول گران با خون سرخ خود نقشی شگرف ولی تلخ و دردآور بر دیوار زمان به یادگار گذاشتند، این حادثه تلخ که با مردم قم و دلاوری‌های آنان ارتباطی مستقیم دارد در سال ۱۳۴۲ شمسی رخ داد و هنوز مردمانی هستند که وقایع آن زمان را به یاد دارند و کسانی هم که دیروز بودند و امروز نیستند ماجرای این حادثه تلخ را برای نسلی بعد تعریف کردند تا مانند حادثه عاشورا که نماد مظلومیت در تاریخ است از یادها نرود و به دست فراموشی سپرده نشود.

برای رسیدن به عمق هر فاجعه‌ای باید مطالعه و کاوش کرد که بررسی‌ها نشان می‌دهد ریشه حادثه ۱۵ خرداد ۴۲ را باید در لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی جست و جو کرد.

مدرس علوم سیاسی دانشگاه مفید در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، مفاد این لایحه را مورد توجه قرار می‌دهد و می‌گوید: به موجب این لایحه واژه «اسلام» از شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان در مجلس حذف شده بود، انتخاب شوندگان نیز به جای اینکه مراسم تحلیف را با قرآن به جای آورند از این پس باید این کار را با هر «کتاب آسمانی» انجام می‌دادند.

حسین معین‌آبادی با بیان اینکه امام خمینی(ره) که تصویب چنین لایحه‌ای را مقدمه‌ای بر برنامه‌های ضد قانونی و ضد اسلامی رژیم شاهنشاهی می‌دانست، تصریح کرد: رهبر کبیر انقلاب مخالفت خود را به صراحت در این زمینه اعلام داشتند و پس از آن بود که علما و دیگر مراجع نیز در این زمینه به اعلام مخالفت مبادرت کردند.

تصور امام(ره) بر این بود که نباید در این زمینه تعلل کرد و دست روی دست گذاشت، چرا که اگر چنین می‌شد، قطعاً چیزی از اسلام باقی نمی‌ماند و از طرفی اسدالله علم نسبت به نگرانی امام و علما اهمیتی نمی‌داد ولی مردم باید به آگاهی می‌رسیدند تا بدانند شاه خود فروخته قرار است چه بر سر آنان بیاورد.

کتاب قطور تاریخ را که ورق بزنیم به ۱۳ خرداد می‌رسیم، روزی که امام خمینی(ره) دست به سخنرانی تاریخی زد و چنان مردم را آگاه کرد که در روزگاری نه چندان دور منجر به انقلاب شد و دست کثیف اهریمن را از خاک شریف این کشور کوتاه کرد.

این صدای امام(ره) است که در گوش تاریخ پیچید: «آقا! من به شما نصیحت می‌کنم، ای آقای شاه! ای جناب شاه! من به تو نصیحت می‌کنم؛ دست بردار از این کارها. آقا! اغفال دارند می‌کنند تو را... من میل ندارم که یک روز اگر بخواهند تو بروی، همه شکر کنند»

خیابان‌های قدیمی قم، اطراف حرم مطهر حضرت معصومه(س)، مدرسه فیضیه و ... همه شاهد وقایعی هستند که پیروزی انقلاب اسلامی ایران را به دنبال داشت. جوانان و نوجوانان دیروز قم که از شاهدان عینی وقایع ۱۵ خرداد بودند امروز با کوله باری از تجربه روزهای انقلاب موی سرشان از سیاهی به سپیدی رنگ عوض کرده و داستان جوانمردی مردم قم و دلاوری امام خمینی(ره) را برای فرزندان و نوه‌های خود تعریف می‌کنند.

امام خمینی(ره) بی پروا و بدون ترس سخن می‌گفتند

سید محمد فقیه سبزواری که از شاهدان عینی آن زمان است، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر به سخنرانی تاریخی امام خمینی(ره) در مدرسه فیضیه اشاره می‌کند و می‌گوید: با آنکه در آن روزگار تلخ؛ نوجوانی بیش نبودم به خاطر دارم که ۱۳ خرداد ۱۳۴۲ مقارن شده بود با روز عاشورا و همراه پدر مرحوم آیت الله سید صادق فقیه سبزواری که از مبارزان انقلابی بود به مدرسه فیضیه رفتیم تا سخنرانی آیت الله خمینی را گوش بدهیم. شاید بهترین زمان برای روشنگری اقدامات رژیم مستبد شاه همان روز بود که خود تاریخی اجمالی از مقابله ستمگران با مظلوم عالم به شمار می‌رفت.

وی که عمق حادثه را از نزدیک لمس کرده است عنوان می‌کند: به خاطر دارم که امام خمینی(ره) در سخنرانی خود بی پروا و بدون ترس از شخص یا سازمانی سخن می‌گفتند و در بین طلاب زمزمه بود که باید منتظر اقدامات تلافی گرایانه وحشیانه شاه باشیم. برای نخستین بار بود که چنین جمعیتی را می‌دیدم؛ جمعیتی هزاران نفری در مدرسه فیضیه جمع شده بودند تا سخنان امام(ره) را از نزدیک متوجه شوند.

امام خمینی(ره) در راه پله‌های مدرسه فیضیه نشسته و با مردم سخن می‌گفتند. شاید کمتر چنین صحنه‌ای در تاریخ دیده شود ولی آنچه مسلم بود این مردم هم دست از جان شسته بودند که مشتاقانه نه تنها صحن مدرسه بلکه بر روی پشت بام نیز ایستاده و منتظر فرمان امام(ره) بودند.

این شاهد عینی واقعه ۱۵ خرداد بیان می‌کند: در آن زمان مانند امروز فضای مجازی و رسانه‌های گوناگون وجود نداشت به همین دلیل شمار فراوانی از مردم سخنرانی امام خمینی(ره) را در این روز ضبط می‌کردند و برخی هم به دلیل حافظه قوی که داشتند مهمترین بخش‌های سخنان بنیانگذار انقلاب را به ذهن سپردند و در قالب متون دسته بندی شده در سراسر کشور منتشر کنند.

سخنرانی عصر عاشورا امام به روابط پنهانی شاه و رژیم غاصب اسرائیل اختصاص داشت

بنا به گفته فقیه سبزواری، سخنرانی عصر عاشورا به روابط پنهانی بین شاه و رژیم غاصب اسرائیل اختصاص داشت و امام خمینی(ره) با تمام وجود سخنانی مانند «اگر دیکته دستت می‌دهند و می‌گویند بخوان در اطراف آن فکر کن و حرف مرا بشنو و...» را فریاد می‌کردند و مردم نیز در حمایت از سخنان قاطع و محکم امام خمینی(ره) فریاد الله اکبر سر می‌دادند.

شاهدان عینی که کم هم نیستند مطرح می‌کنند: همانگونه که پیش بینی می‌شد خشم شاه و اطرافیانش بیش از پیش برانگیخته شد و از شدت خشم فرمان خاموش کردن صدای قیام را صادر کرد و مأموران رژیم، شمار فراوانی از یاران امام را دستگیر کردند.

مدرس علوم سیاسی دانشگاه مفید با اشاره به اینکه تعداد فراوانی از یاران امام خمینی(ره) در شامگاه ۱۴ خرداد دستگیر شدند، می‌گوید: بر اساس پیش‌بینی‌ها احتمال می‌رفت که مأموران رژیم شاهنشاهی منزل امام خمینی(ره) را مورد هجمه قرار دهند؛ به همین دلیل شمار فراوانی از مردم و یاران امام در منزل ایشان که در محله یخچال قاضی قرار داشت، حضور یافته بودند تا در صورتی که به منزل ایشان هجوم برده شد مانع از دستگیری امام شوند که در این هنگام به دستور صریحی که از سوی بنیانگذار انقلاب صادر شد، همه مجبور به ترک خانه ایشان شدند ولی آیت‌الله صادق خلخالی با اصرار در منزل امام خمینی(ره) ماند.

بنا به گفته وی، در نیمه‌های شب، امام خمینی(ره) که قصد داشتند نماز شب بخوانند متوجه حضور سربازان و سر و صدای آنها از داخل کوچه می‌شوند که با واکنشی اعتراض آمیز فریاد می‌زنند: «چرا از دیوارها مانند دزد پایین می‌آیید با کسی کاری نداشته باشید خمینی منم» و این‌گونه مقابل کماندوهای رژیم قرار گرفتند و مأموران رژیم از ترس اینکه کسی متوجه دستگیری امام بشود به سرعت ایشان را دستگیر و به تهران انتقال دادند.

تاریخ، فریادی است که خاموش نمی‌شود و بیانگر حقایق تلخ و شیرین است و اسناد تاریخ انقلاب، حاکی از آن است که نظامیان اجازه خواندن نماز صبح را به امام خمینی(ره) نمی‌دادند و شاید ترسی در دلشان بود و در بین راه هنگامی که راننده تقاضای ایشان را برای توقف و اقامه نماز رد کرد، بنیانگذار انقلاب با خاک داخل اتومبیل تیمم کرده و نماز صبح خویش را به جا آوردند که حتی بیان آن هم درسی بزرگ است.

نهضت خمینی(ره) ادامه دهنده نهضت حسینی(ع) است

اینکه گفته می‌شود نهضت خمینی(ره) ادامه دهنده نهضت حسینی(ع) است از واقعیت دور نیست و اقامه نماز ظهر عاشورا را در تیررس دشمن تداعی می‌کند.

فقیه سبزواری که از شاهدان عینی حادثه خونین ۱۵ خرداد است به وقایع پس از دستگیری امام خمینی(ره) در قم اشاره و بیان می‌کند: لحظاتی از دستگیری امام خمینی(ره) نگذشته بود که مردم از تمام روستاها و اطراف به قم آمدند و شعار «یا مرگ یا خمینی» در قم طنین‌انداز شد و همه به همراه حاج احمد آقا پسر امام به سمت بیت مراجع به راه افتادند. جمعیتی انبوه از زن و مرد در خیابان‌ها به چشم می‌خورد که خواستار آزادی امام خمینی(ره) بودند.

این شاهد عینی از عالم‌گیر شدن این واقعه می‌گوید که چگونه خبر گوش به گوش رسید و حضور خشمگین مردم را در مقابل مأموران رژیم رقم زد و رگبار مسلسل پاسخ اعتراض مردمی بود که به دستگیری امام واکنش نشان داده بودند و تن مردمی قصد خروج از حرم حضرت معصومه(س) را داشتند با رگبار مسلسل مأموران رژیم گلگون شد.

شهر قم فضای اختناق به خود گرفته و هواپیماهای نظامی از تهران به سمت آسمان قم به پرواز در آمدند و صدای پرواز هواپیماها ترس و دلهره را بیشتر می‌کرد و شمار فراوانی از مردم بر اثر رگبار مسلسل کشته شدند و اجساد شهدا و مجروحان با کامیون‌های نظامی به نقاط نامعلومی برده شد.

این قیام خونین در قم سرکوب نشد و به مشهد، شیراز و دیگر شهرها رسید و شمار فراوانی از جوانان ورامین کفن به تن کرده و راهی تهران شدند و نیروهای رژیم شاهنشاهی آنان را نیز به خاک و خون کشیدند و این واقعه خونبار در ورامین نیز تکرار شد.

هنوز هم از مدرسه فیضیه صدای امام به گوش می‌رسد... اسرائیل نمی‌خواهد در این مملکت دانشمند باشد؛ اسرائیل نمی‌خواهد در این مملکت قرآن باشد؛ اسرائیل نمی‌خواهد در این مملکت علمای دین باشند؛ اسرائیل نمی‌خواهد در این مملکت احکام اسلام باشد. اسرائیل به دست عمال سیاه خود، مدرسه را کوبید. ما را می‌کوبند؛ شما ملت را می‌کوبند.

منبع: مهر
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار